นวัตกรรมกลุ่มจุลินทรีย์ “BioD I วว.” ย่อยสลายตอซังและฟางข้าวอย่างยั่งยืน คว้ารางวัลชมเชย จากเวทีมหกรรมงานวิจัยแห่งชาติ ประจำปี 2568

ศ.ดร.ศุภชัย ปทุมนากุล ปลัดกระทรวงการอุดมศึกษา วิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรม (อว.) มอบรางวัลชมเชย สุดยอดผลงานวิจัยและนวัตกรรม ในกิจกรรม Thailand Research Expo 2025 Award เนื่องในงานมหกรรมงานวิจัยแห่งชาติ 2568 (Thailand Research Expo 2025) จากการนำเสนอผลงานนวัตกรรมกลุ่มจุลินทรีย์ “BioD I วว.” ย่อยสลายตอซังและฟางข้าวอย่างยั่งยืน ให้แก่ ผศ.ดร.วีรชัย อาจหาญ ผู้ว่าการสถาบันวิจัยวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีแห่งประเทศไทย (วว.) และดร.อัญชนา พัฒนาสุพงษ์ ผอ. ห้องปฏิบัติการทดสอบการสลายตัวทางชีวภาพของวัสดุ ศูนย์พัฒนาและวิเคราะห์สมบัติของวัสดุ วว.

โดยผลงานดังกล่าวประสบผลสำเร็จจากการประยุกต์ใช้กระบวนการฟื้นฟูสิ่งแวดล้อมทางชีวภาพ เพื่อจัดการตอซังและฟางข้าวหลังการเก็บเกี่ยวโดยไม่ต้องเผา ด้วยวิธีการเติมกลุ่มจุลินทรีย์คัดเลือกชื่อ “BioD I วว.” ที่ทำให้ตอซังและฟางข้าวนิ่มลงภายใน 1 สัปดาห์ ไถกลบได้ง่าย เพิ่มธาตุอาหารในดิน และได้ออกแบบชุดบ่มเลี้ยงหัวเชื้อ “BioD I วว.” ขนาด 500 ลิตร ที่สามารถผลิตหัวเชื้อได้อย่างต่อเนื่อง ติดตั้งที่วิสาหกิจชุมชนทั้ง 7 อำเภอในจังหวัดปทุมธานี ให้เกษตรกรสามารถนำไปใช้ได้โดยไม่มีค่าใช้จ่าย อัตราการใช้งานคือ หัวเชื้อ 1 ลิตร นำไปขยายเพิ่มปริมาณเป็น 100 ลิตรภายใน 24 ชั่วโมง ใช้กับพื้นที่นาได้ 5 ไร่ ปัจจุบันมีกลุ่มเกษตรกรมากกว่า 70 ราย นำหัวเชื้อนี้ไปใช้ในแปลงนาประมาณ 2,000 ไร่ ทำให้เกษตรกรลดการใช้ปุ๋ยเคมีลงได้ไม่ต่ำกว่าร้อยละ 20 และคาดว่าปรับเปลี่ยนกลุ่มเกษตรกรให้มาใช้กลุ่มจุลินทรีย์เพื่อย่อยสลายตอซังข้าวทดแทนการเผาได้ไม่ต่ำกว่าร้อยละ 60

โอกาสนี้ ดร.ปริยะดา วิสุทธิแพทย์ ผอ.สำนักสื่อสารองค์กร ในฐานะผู้แทน วว. เข้ารับโล่ขอบคุณจาก ดร.วิภารัตน์ ดีอ่อง ผู้อำนวยการ สำนักงานการวิจัยแห่งชาติ ในการที่ วว. เป็นหน่วยงานภาคีเครือข่ายซึ่งนำ 11 ผลงานวิจัยและนวัตกรรมเข้าร่วมจัดแสดงนิทรรศการในครั้งนี้ด้วย (วันที่ 20 มิ.ย. 2568 ณ โรงแรมเซ็นทาราแกรนด์ฯ เซ็นทรัลเวิลด์)